Hoe kan ik mij beschermen tegen teken en tekenziekten?

Buiten zijn, bewegen in en genieten van de natuur is leuk en bovenal gezond. Laat je niet afschrikken door het risico op een tekenbeet en geniet van de natuur. Je zal niet altijd gebeten worden en niet elke tekenbeet betekent dat je ziek wordt.

Controleer nog dezelfde dat op een tekenbeten nadat je in de natuur was en volg de symptomen op. Enkele eenvoudige maatregelen kunnen het risico op een tekenbeet verminderen.

Hoe kan je het risico om ziek te worden door een tekenbeet verminderen?

Teken leven in de natuur en kunnen je ziek maken.  Hoe kun je het risico om ziek te worden verminderen? 

  • Een tekenbeet vermijden wanneer je in de natuur komt, is niet gemakkelijk. Je kunt wel enkele eenvoudige maatregelen nemen om de kans te verkleinen dat een teek je bijt. 
  • Controleer jezelf en anderen op tekenbeten elke keer nadat je in de natuur bent geweest.
  • Vind je een teek? Verwijder hem dan rustig en in één beweging.
  • Volg een maand lang de mogelijke symptomen op.  Ga naar je huisarts als je klachten (rode kring en/of griepachtige symptomen) hebt na een tekenbeet.

Pas je de laatste drie tips altijd toe, dan kan je de ziekte van Lyme voorkomen en kan de diagnose van een andere tekenziekte sneller gebeuren. 

Controleren op een tekenbeet

Waarom is het zo belangrijk om je te controleren op teken?

Van een tekenbeet kan je ziek worden. Daarom is controle op tekenbeten belangrijk.

  • Elke nieuwe tekenbeet vormt een nieuw kans op besmetting, ook al ben je al eens ziek geweest.
  • Een teek bijt je meestal zonder dat je het merkt. Een teek is erg klein en de beet is pijnloos.
  • Een teek bijt zich ook vast op plaatsen die bedekt zijn met kleren, of die niet direct zichtbaar zijn (onder het haar, achter de oren, in de navel).
  • Elk jaar worden erg veel mensen gebeten door een teek, zeker niet alleen na een wandeling in het bos. 

Weetje! Je wordt lang niet altijd ziek van een tekenbeet.

Wanneer controleer je?

Maak een gewoonte van de tekencheck bij jezelf en anderen! Controleer elke avond

  • nadat je gaan wandelen bent in het bos, in een park, op de heide of in de duinen.
  • op kamp met de jeugdbeweging.
  • tijdens een trektocht, op vakantie in een gebied met veel teken, ...
  • wanneer je veel last hebt van teken in je tuin.

Lees onderaan deze pagina wat je kan doen wanneer je veel teken hebt in je tuin.

Door een eenvoudige controle kan je vermijden dat je ziek wordt.  Maak er daarom dus een gewoonte van!  Blijf de symptomen opvolgen nadien. Je kan nooit zeker weten of de teek je besmet heeft of niet.

Hoe moet je controleren? 

Controleren op tekenbeten

Een teek kruipt op je lichaam én onder je kleren op zoek naar een warm plekje.

Dat kan overal op je lichaam zijn. Controleer je dus ook overal!  Niet enkel je armen, benen, borstkas en buik, maar ook

  • Hoofd
  • Haarlijn
  • Achter de oren
  • Oksels
  • Navel
  • Liesstreek
  • Bilnaad
  • Knieholte
  • Tussen de tenen

Laat anderen je helpen of gebruik een spiegel.

Volg de symptomen op na een tekenbeet

Help je jezelf herinneren aan de controle op symptomen na een tekenbeet: zet bijvoorbeeld een wekelijkse herinnering in je agenda gedurende vier weken.

Je kan ook de app TekenNet gebruiken en je wekelijks laten herinneren aan het opvolgen van de symptomen.  De app TekenNet vind je terug in de App Store voor iOS en in de Google Play Store voor Android.

 

Let op symptomen na een tekenbeet.  Plaats een herinnering in je agenda. (home)

Vaccinatie tegen tekenziekten?

Tegen de ziekte van Lyme bestaat geen vaccin. Wanneer je naar het buitenland op vakantie gaat, kan het wel aangewezen zijn om je te laten vaccineren tegen tekenencefalitis, ook voor vakanties binnen Europa.

Meer info:

Vermijden dat een teek je bijt

Vermijden van tekenbeten

Tekenbeten helemaal uitsluiten is onmogelijk. Daarom moet je jezelf elke keer meteen controleren nadat je in de natuur geweest bent. Je kunt wel een aantal maatregelen nemen om de kans op tekenbeten te verkleinen:

  • Blijf zo veel mogelijk op de paden.
  • Draag gesloten schoenen en kleding die je armen en benen bedekt. Stop je broekspijpen in je kousen.
  • Draag lichtgekleurde kleding, dan zie je een teek beter.
  • Gebruik een insectenwerend middel met bijvoorbeeld DEET op je onbedekte huid.

Opgelet, deze maatregelen bieden geen 100% garantie op het vermijden van tekenbeten. Daarnaast is het in de zomer ook niet altijd haalbaar om lange kleding te dragen. Uit onderzoek blijkt dan ook dat deze adviezen niet vaak opgevolgd worden door mensen. Het is dan ook heel belangrijk om te controleren op tekenbeten, deze te verwijderen en ook de symptomen op te volgen!

Heb jij veel last van teken in je tuin?

Wanneer je veel last hebt van teken in je tuin, is het belangrijk om er dagelijks een gewoonte van te maken om je gezin te controleren op teken.  Maak er een gewoonte van in je dagelijks leven, bijvoorbeeld bij het tanden poetsen 's avonds of bij het slapen gaan.

Denk ook aan je bezoekers, zij zijn het niet gewoon om te controleren op teken.  Maak er hen attent op!

Andere tips die relevant zijn voor mensen die thuis vaak teken hebben: 

  • Vernietig na het verwijderen de teek, om te vermijden dat deze teek blijft leven.
  • Teken kunnen ook in je kleding achterblijven. Klop na je activiteit in de tuin je kleding goed uit.
  • Je tuin volledig tekenvrij houden is onmogelijk, maar verminder de kans door struiken en heggen te snoeien en regelmatig je gras te maaien, overhangende planten te vermijden en een scheiding te maken tussen de beplanting en het gazon (kiezels of houtsnippers). Wied onkruid en haal droge bladeren weg uit je tuin: dit zijn de geliefkoosde plekjes van teken en het ideale onderdak voor tekenlarven.
  • Huisdieren kunnen teken binnenshuis brengen. Controleer je huisdier op teken en stofzuig regelmatig. 
  • Het is nog niet helemaal wetenschappelijk bewezen, maar een aantal bevragingen (in 2015) onder Amerikaanse kippen- en pluimveehouders wezen telkens uit dat kippen en pluimvee de tekenpopulatie in je tuin drastisch doen dalen. 

Hebben je huisdieren last van teken?

Teken bijten ook je huisdieren.

Om insleep van teken in huis te vermijden, raden we aan om niet alleen jezelf maar ook je huisdier na de deugddoende wandeling of tuinactiviteit te controleren op teken(beten). De teken op dezelfde manier correct te verwijderen en bij ziektesymptomen een dierenarts te consulteren. Ook huisdieren kunnen door een tekenbeet ziek worden.

Je kan preventief een afweermiddel of algemeen bestrijdingsmiddel op je huisdier aanbrengen. Hou er echter rekening mee dat niet alle middelen voor elk huisdier geschikt zijn en dat de actieve stoffen in deze producten (o.a. fipronil, imidacloprid en andere) niet geheel onschuldig zijn.

Vrees je dat er toch parasieten in je huis, het nest of hok van je huisdier kunnen terecht komen dan volstaat het meestal om alles regelmatig goed te stofzuigen. Dekentjes, ligkussens en dergelijke kunnen ontsmet worden door ze te wassen op minstens 60°C.

Zelf acariciden gebruiken in huis, nest of hok raden we niet aan. Ze zijn zelden 100% effectief en het gebruik is nooit zonder gezondheidsrisico.

Meer info op : huisdierinfo.be